အချင်းချင်းကြား ဆွေးနွေးအဖြေရှာရန် လိုနေသော ပလက်ဝအရေး
ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်၊ ၂၀၂၅။
ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝကောင်စီ PC ဥက္ကဌ ဆလိုင်းမျိုးထိုက်၏ Vaurawng Zuunthin မီဒီယာသို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖြေကြားထားခြင်းအပေါ် ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် မလေးရှားရောက် ခူမီးမျိုးနွယ်စုဝင်များမှ ယနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် သဘောထားထုတ်ပြန်ထားသည်ကို သိရသည်။
သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပလက်မြို့နယ်သည် စစ်ကောင်စီကင်းစင်ပြီးဖြစ်သော်လည်း အေအေတပ်ဖွဲ့၏ မတရားဖိနှိပ်မှု၊ မတရားဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်မှု၊ ဘိုးဘွားပိုင်မြေကို မတရားလုယူမှု၊ အမျိုးသမီးများအား အဓမ္မပြုကျင့်မှု၊ အကြောင်းမဲ့ဖမ်းဆီးပြီး ပြန်လွှတ်ပေးခြင်း မရှိသေးမှုနှင့် အာဏာရှင်ဆန်သော လုပ်ရပ်များကြောင့် ဒေသခံများ နေရပ်စွန့်ခွာရခြင်းအပေါ် ပလက်ဝကောင်စီ (PC) ဥက္ကဌ ဦးမျိုးထိုက်မှ သိရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ စာသင်ကျောင်းနှင့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများတွင် ရခိုင်အမျိုးသားသီချင်းနှင့် ရခိုင်စာပေ သင်ကြားစေခြင်း မရှိကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းစွာပေါင်းသင်းနေကြောင်း၊ အေအေတပ်ဖွဲ့သည် အာဏာရှင်စနစ်ကို ကျင့်သုံးကာ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုလုပ်ရပ်ကို ဖုံးကွယ်ကာ ငြိမ်းချမ်းသယောင် ဖြေကြားမှုကို ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် မလေးရှားရောက် ခူမီးမျိုးနွယ်စုဝင်များမှ လွန်ခဲ့သည့်တစ်ပတ်တွင် အစည်းအဝေးကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အားလုံးသဘောတူ၍ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ကာ ယနေ့တွင် သဘောထား ထုတ်ပြန်သည်ကို သိရသည်။
“ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ ဖြစ်နေတာနဲ့ အနည်းငယ်ကွဲလွဲမှုရှိနေတယ်။ သူ့ကိုမလိုလားလို့၊ PC ကိုမလိုလားလို့ ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကန့်ကွက်တာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ခုမလေးရှားမှာလည်း နေ့တိုင်းလိုလို လူငယ်၊ လူကြီး ပလက်ဝဒေသခံတွေ ရောက်လာနေတယ်။ ရောက်လာတဲ့ သူတွေက သူတို့ကြုံတွေ့ခံစားခဲ့ရတာကို ပြောလာတာက အေအေနဲ့အတူတကွ အေအေးချမ်းချမ်းနဲ့ ဒိုးတူပေါင်းဖက် နေထိုင်နိုင်ပြီဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ PC ဥက္ကဌရဲ့ ဖြေကြားချက်မှာတော့ အတူတူနေထိုင် ပေါင်းသင်းနေတယ်ဆိုတာ လက်မခံတဲ့အတွက်ကြောင့် ဖြစ်တယ်။ ခုလိုထုတ်ပြန်တာကလည်း အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုနာမည်နဲ့ မထုတ်ပြန်ချင်တဲ့အတွက် မလေးရှားရောက် ပလက်ဝဒေသခံ ဆိုပြီး ထုတ်ပြန်လိုက်တာ ဖြစ်တယ်။ တခြား ဘာမှရည်ရွယ်မှမရှိပါဘူး…” ဟု မလေးရှားရောက် ခူမီးလူငယ်တစ်ဦးမှ ခူမီးမီဒီယာသို့ ပြောသည်။
PC ဥက္ကဌ၏ ဖြေကြားထားသည့်အပေါ်တွင် ပြန်လည်၍ ပွင့်ပွင့်လင်းနှင့် ပြန်လည်ဖြေရှင်းပေးလျှင် ပို၍ ကောင်းမည်အကြောင်းနှင့် မိမိတို့ ပလက်ဝကောင်စီ၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းကိုကြည့်၍ ဖြေကြားခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် ပလက်ဝတစ်နယ်လုံး အတိုင်းအတာအနေနှင့် ဖြေကြားခဲ့ခြင်းလား ဆိုသည့်အပေါ်တွင် ပြန်လည်၍ရှင်းလင်းအောင် ပြောစေလိုကြောင်း အပြုသဘောနှင့် အကြံပြုထားကာ ဤအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ပြန်လည်ရှင်းလင်းမှု မလုပ်ဆောင်ပဲထားလျှင် ပလက်ဝဒေသအတွက် စိုးရိမ်ဖွယ်ဖြစ်မည် အကြောင်း၊ မည်သည့်ဒေသပင်ရောက်ရှိနေစေကာမူ အားလုံးသည် ပလက်ဝဒေသကို ချစ်မြတ်နိုးကြသည့် အတွက်ကြောင့် တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် အမြင်စောင်းရန်မလိုပဲ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းနှင့် ပလက်ဝဒေသအတွက် လုပ်ဆောင်ကြရန် လိုလားကြောင်း မလေးရှားရောက် ခူမီးလူငယ်များထံမှ သိရသည်။
“မလေးရှားရောက် ခူမီးလူငယ်များဆိုပြီး ထုတ်ပြန်လာတာက ဘယ်အဖွဲ့အစည်း၊ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်တာလဲဆိုတာ မသိရဘူး။ အဲဒီအတွက် PC ဥက္ကဌရဲ့ ဖြေကြားတဲ့အပေါ်မှာက သိရသလောက်တော့ သူရဲ့ဖြေကြားချက်မှာ ပလက်ဝဒေသန္တရ အစိုးရနယ်မြေအတွင်းမှာပဲ ပြောတာပဲဖြစ်တယ်လို့မြင်တယ်။ တခြားအကြောင်းအရာတွေ မပါဘူး။ သူ့ရဲ့ဖြေကြားချက်မှာ အေအေကို ထောက်ခံအားပေးတာလည်း မပါသလို အေအေလုပ်ရပ်တွေကို ထောက်ခံအားပေးတာလည်း မပါဘူး။ ဒီအရာကို ဘာမှ ဝိဝါဒကွဲပြားနေဖို့တော့ မလိုဘူးလို့ မြင်တယ်…” ဟု ပလက်ဝအရေး လုပ်ဆောင်နေသည့် ခူမီးလူငယ်တစ်ဦးမှ ခူမီးမီဒီယာသို့ ပြောသည်။
ဆက်လက်ပြီး “အဓိက ပလက်ဝကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲတာတွေမြင်ချင်တယ်၊ ပြောင်းလဲတာတွေ ဖြစ်စေချင်တယ် ဆိုရင် ခုလိုမျိုး တုံ့ပြန်ဖြေရှင်းတဲ့နည်းကတော့ မမှန်ကန်ဘူးလို့မြင်တယ်။ ပြည်တွင်း/ ပြည်ပ မှာရှိတဲ့ ပလက်ဝဒေသခံ ခူမီးလူမျိုးတွေဟာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ ချည်းကပ်မှုပုံစံနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေပြီးတော့ အတူတကွပူးပေါင်းပါဝင်မှသာလျှင် ရရှိနိုင်မယ်။ ဒီလို မြေပြင်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတဲ့ပုံစံနဲ့သွားရင် ပိုကောင်းတဲ့ရလဒ်ဖြစ်လာမှာပဲ။ ခုလို လိုင်းပေါ်မှာပဲ ပြောဆိုနေတာကျတော့ သဘာဝမကျသလို အားလုံးလိုချင်တဲ့၊ ဖြစ်ချင်တဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ ရရှိလာမှာ မဟုတ်ဘူး။ ပလက်ဝဒေသအတွက် ပိုပိုဆိုးလာတာပဲရှိမယ်။ နောက်တစ်ခုက လိုင်းပေါ်ကနေ တွေ့ဆုံပြီးတော့ Zoom meeting တွေလုပ်တာကလည်း အားနည်းချက်အများကြီးရှိပြီးတော့ လိုချင်တဲ့ ပန်းတိုင်ကို မရောက်နိုင်ပဲ ဒီနေရာမှာ တဝဲလည်လည်နဲ့ဖြစ်နေမှာပဲ။ ဒါကြောင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးတော့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းနဲ့ အပြုသဘောဆွေးနွေကြတာတွေ၊ အကြံပြုကြတာတွေ ပြုလုပ်ကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်…” ဟု ပလက်ဝအရေး လုပ်ဆောင်နေသည့် ခူမီးလူငယ်တစ်ဦးမှ ခူမီးမီဒီယာသို့ ပြောသည်။
ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း အေအေ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ဖော်ဆောင်လာသည့်နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသခံများသည် အေအေထံတွင် အိမ်အခွန်၊ လယ်ယာမြေအခွန်များ ပေးချေနေရခြင်း၊ လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့် မရရှိခြင်း၊ အကြောင်းမဲ့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်း၊ စားဝတ်နေရေးခက်ခဲခြင်း စသည့် လူမှုစီးပွားအခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခံစားနေရသောကြောင့် ပလက်ဝဒေခံ အများအပြားသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်မဘက်၊ မလေးရှားနှင့် တခြားနိုင်ငံရပ်ခြားသို့ အသီးသီး နေရပ်စွန့်ခွာနေကြရသည်ကို သိရသည်။
“တချို့ အေအေနဲ့ကျွန်တော်တို့ကို ပေါင်းကြပြီလို့ ပြောနေကြတာရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့မူက နှစ်ဖက်မျှလမ်းစဉ်နဲ့ သွားနေတာဖြစ်တယ်။ မဟာမိတ်အဆင့်မဟုတ်တဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ ချဉ်းကပ်မှုနဲ့ ဆက်ဆံတဲ့သဘောပါ။ ဒါကလည်း ပလက်ဝနယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ အေအေထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာရှိနေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ လူမျိုးတွေအတွက် စဉ်စားပြီးတော့ ဒဲဒီမူကို လက်ကိုင်ထားတာဖြစ်တယ်။ မဟာမိတ်လည်း မဟုတ်သလို၊ တစ်ဖက်က ဆက်ဆံရေးအဖွဲ့နဲ့ လိုအပ်တာတွေ စကားပြောထားတာရှိတယ်။ ကိုယ့်လူမျိုးမဟုတ်ရင် တခြားဘယ်သူတွေ အုပ်ချုပ်တာပဲဖြစ်ဖြစ် အုပ်ချုပ်တာတွေ ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း မလိုချင်ကြဘူးလေ။ ဒေသခံပြည်သူတွေကတော့ အခက်တွေ့တာပေါ့။ ဒါတော့ လူတိုင်းနားလည်ပါတယ်။ အေအေတွေဘက်ကလည်း ဒေသခံတွေအပေါ် ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်တာ ခက်ခဲပါလိမ့်မယ်။ ဒါကို သူတို့အသိဆုံးဖြစ်မှာပါ။ ပွတ်တိုက်မှုကိုလည်း သတင်းနဲ့မီဒီယာအပေါ်မှာ တွေ့မြင်နေရမှာပါ။ အေအေက ရန်သူမဟုတ်တာသေချာတယ်။ ဒါပေမယ့် အိမ်ဦးခန်းမှာမိန့်မိန့်ကြီးထိုင်ပြီးတော့ ဟိုဟာလုပ် ဒီဟာလုပ်လို့ ခိုင်းနေတဲ့ ဘေးအိမ်ကလူလို့ပဲ ကျွန်တော်တို့မြင်တယ်…” ဟု IKACC ဥက္ကဌ ဆလိုင်းအိုက်စောမြက Chin World မီဒီယာတွင် ဖြေဆိုထားသည်ကို သိရသည်။
ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများ အားလုံးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) က လွန်ခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများလည်း အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ပလက်ဝမြို့နယ်သည် စစ်ကောင်စီကင်းစင်ပြီး ဖြစ်သော်လည်း ပလက်ဝဒေသခံပြည်သူများသည် ယနေ့ချိန်အထိ နေရပ်စွန့်ခွာ တိမ်းရှောင်နေကြဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
JAMES ROE